De deur naar vrijheid

Er zijn delen van onszelf die we jarenlang buiten sluiten. Totdat ze in midlife op de deur kloppen.

Voor mij was dat angst. Niet de angst die je direct herkent als angst. Niet de angst die zich luid aankondigt of je dagelijks verlamt. Het was een diepere laag, een stille onderstroom die jarenlang aanwezig was zonder dat ik haar werkelijk zag.

Totdat ze tijdens een opleidingsdag ineens volledig in het licht werd gezet.

De angst om alles en iedereen van wie ik houd te verliezen.

Bam. Daar was ze.

Geen abstract concept, geen vaag gevoel op de achtergrond maar een levende werkelijkheid die gezien wilde worden.

Wat je buitensluit, sluit je in...

Terugkijkend besef ik dat ik deze angst jarenlang onbewust had buitengesloten. Sterker nog: ik had mezelf verteld dat ik helemaal niet angstig was.

Maar wat we niet willen of kunnen voelen, verdwijnt niet. Het trekt zich terug naar de schaduw. Het nestelt zich in ons lichaam, onze gedachten, onze reacties. Het beïnvloedt onze keuzes, vaak zonder dat we het doorhebben.

Wat ik niet zag, was dat angst een veel grotere rol in mijn leven speelde dan ik dacht. Ze maakte me voorzichtig en alert. Ze liet me vasthouden waar het leven juist beweging vroeg. Ze kostte me verbinding, vrijheid en levensenergie.

Dat is misschien wel het paradoxale: hoe harder we een emotie buitensluiten, hoe meer invloed ze krijgt.

Waarom juist nu zoveel mensen angst voelen

Misschien herken je het ook. Misschien voel je angst zelfs sterker dan ooit. In deze tijd waarin oorlogen, klimaatverandering, polarisatie, economische onzekerheid en een constante stroom van nieuws dagelijks onze aandacht vragen.

Ons zenuwstelsel is niet gemaakt om voortdurend blootgesteld te worden aan zoveel informatie, dreiging en verandering. Ook als je geen nieuws kijkt, ook als je denkt dat het je niet raakt registreert je lichaam meer dan je beseft.

De buitenwereld raakt aan iets wat al in ons leeft. Misschien raakt het jouw angst om mensen te verliezen of je angst voor verandering. Misschien een angst voor controleverlies, afwijzing, tekort of een onzekere toekomst.

Wat er in de wereld gebeurt, activeert oude verhalen, oude pijn en oude beschermingsmechanismen in ons. Dat maakt de huidige tijd voor veel van ons intens. Vooral wanneer we ons ook persoonlijk in een fase van overgang bevinden. Maar misschien is het tegelijkertijd ook een uitnodiging.

Menopauze als rite of passage

In veel traditionele culturen word de overgang naar een nieuwe levensfase erkend als een rite of passage. Een periode waarin niet alleen je lichaam verandert, maar ook je identiteit. Individuen die door zo'n rite of passage gaan worden ondersteund door de gemeenschap. Met aandacht en rituelen worden deze bijzondere overgangen gemarkeerd. In onze westerse samenleving zijn we dit in de tijd verloren. 

De menopauze is één van de  belangrijkste rites of passage in ieder vrouwenleven. Een fase waarin oude patronen van zorgen niet langer werken. Waarin het steeds moeilijker wordt om jezelf af te leiden, weg te rennen of je aan te passen. Dat wat jarenlang onder de oppervlakte lag, begint zich te melden. Soms fluisterend, soms met kracht. Niet om je dwars te zitten maar om geïntegreerd te worden.

Een periode om jezelf af te vragen:

• Wie ben ik?
• Wat past nog bij me?
• Wat vraagt om losgelaten te worden?
• Welke delen willen gezien worden?

Hallo angst

Voor mij was het onder andere mijn angst. In plaats van haar destijds in het klaslokaal weg te duwen, besloot ik iets anders te doen. Ik zette haar naast me neer. Niet om haar te fixen of weg te krijgen maar om haar te leren kennen.

Ik koos een voor mij bijzondere steen als symbool. Een tastbare representatie. Lange tijd droeg ik haar dagelijks bij me. Soms hield ik haar even vast. Dan zei ik eenvoudig: "Hallo angst."

Dat was alles. Geen gevecht, geen oordeel of poging om haar te veranderen of weg te sturen. Alleen aanwezigheid vanuit een plek van nieuwsgierigheid. 

• Waar kwam ze vandaan?
• Wat probeerde ze me te vertellen?
• Hoe had ze me beschermd?
• Welke functie had ze ooit gehad?
• En hoe stond ze inmiddels tussen mij en het leven in?

Lukte dat altijd? Nee, natuurlijk viel ik ook regelmatig terug in mijn oude patroon van wegduwen, vechten en oordelen voordat ik weer naar die plek van nieuwsgierigheid kon terugkeren. Langzaam veranderde mijn relatie met haar. Niet omdat ze verdween maar omdat ik stopte met weglopen.

Het geschenk aan de andere kant

Wat me misschien nog wel het meest verraste, was dat het voelen van mijn angst helemaal niet zo ondraaglijk bleek als ik had gedacht. Ongemakkelijk? Ja. Pijnlijk? Ook dat. Maar niet vernietigend of groter dan ik kon dragen. Dat inzicht bracht ruimte en vrijheid. Niet doordat de angst verdween maar doordat ik haar werkelijk kon ontmoeten.

Op een dag brak de steen in tweeën. Voor mij voelde dat als een markering. Alsof haar taak op dit deel van mijn reis erop zat. Ze ligt nu op mijn altaar wachtend op het moment waarop ik haar teruggeef aan de aarde. Terug aan mijn voormoeders en naar haar oorsprong.

Wat wil er in jou gezien worden?

Misschien is dat wel één van de grootste uitnodigingen van midlife. Niet om perfect te worden, om jezelf te fixen of van al je angsten af te komen. Maar om een diepere relatie met jezelf aan te gaan. Met alles wat er is, inclusief de delen die je liever niet ziet.

Want wat aandacht krijgt, kan verzachten. Wat gezien wordt, hoeft niet langer te schreeuwen en wat geïntegreerd is, hoeft niet langer onbewust aan het stuur te zitten.

Nu ben ik benieuwd:

Welke angst wordt er bij jou geraakt door wat er momenteel in de wereld of in jouw eigen leven speelt?

En welk voorwerp zou voor jou symbool kunnen staan voor datgene wat gezien wil worden?

Aarzel zeker niet om uit te reiken. Een liefdevolle spiegel & begeleiding kan het verschil maken tussen blijven vermijden en de deur naar meer vrijheid openen.